Timor-Leste no Nasaun Pasifiku: Trabalhador PALM Hetan Akomodasaun Aat no La Hetan Direitu Saúde

TIMOROMAN.COM-Skema Pacific Australia Labour Mobility (PALM) fó oportunidade boot ba ribuan trabalhador husi Timor-Leste no nasaun Pasifiku atu servisu iha setor agrikultura, prosesu na’an, no kuidadu ema tuan iha Austrália.

Ba ema balu hanesan Gabriel Pama husi Solomon Islands, programa ida ne’e fó benefísiu boot: nia bele fó osan ba eskola ba oan sira, harii uma, no hahú negócio ki’ik.

Maibé relatóriu foun husi *Scanlon Foundation Research Institute* hatudu parte ne’ebé ne’e mak la di’ak. Trabalhador balu hatete eksploitasaun, akomodasaun to’os, seláriu ki’ik, no falta direitu fundamentál.

Problema boot mak visa PALM ne’ebé liga trabalhador ho empregador ida deit, halo sira la fasil atu muda servisu se tratadu la di’ak. Tanba ne’e, trabalhador la iha asesu ba Medicare, no barak halai tratamentu mediku.

Autor relatóriu, Peter Mares, rekomenda reforma boot: fó direitu ba trabalhador atu muda servisu, fó regulamentu traballu iha nivel nasional, no fó asesu saúde ne’ebé lalais. Governu Austrália hatene problema ne’e, maibé hatete katak trabalhador PALM bele muda ba empregador seluk ne’ebé aprova se iha queixa.

Maski iha kritika, skema PALM konsidera importante: ajuda ekonomia nasaun Pasifiku, supri falta mão-de-obra iha Austrália, no fó benefísiu diplomátiku iha rejiaun.***

Share this :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *