Waspadai Wabah ASF ne’ebé Bibi Husi Espanha Fó Mai
TIMOROMAN.COM-Governu Indonézia liu husi Badan Karantina Indonézia (Barantin) hato’o regulamentu proibisaun, rejeisaun no/ka destrui ba naran bibi husi Espanha. Ida ne’e tuir relatoriu ofisiál ne’ebé hato’o husi WOAH (World Organisation for Animal Health) kona-ba kazu epidemia African Swine Fever (ASF) iha Espanha, ne’ebé akontese iha Provínsia Barcelona.
“Tuir informasaun husi WOAH Event ID 7065 Follow up Report 6 data 19 Dezembro 2025, ami instrui atu unidade teknika Barantin hotu-hotu no ofisiál karantina halo vigilánsia no estriktu ba movimentasaun naran bibi no produtu husi Espanha,” hatete Sriyanto, Deputadu Área Karantina Animal iha Jakarta iha deklarasaun ofisiál.
Tuir Sriyanto, WOAH hatete recurrence of an eradicated disease, ne’ebé hatudu katak moris fali buat moras ne’ebé la iha ona durante tempu naruk, desde moras ikus iha tinan 1994, no agora iha status on-going outbreak.
Hanesan forma vigilánsia Indonézia, atu ASF husi Espanha la tama ba teritóriu Indonézia, Barantin hatete katak naran bibi husi Espanha la bele tama ba teritóriu NKRI to’o situasaun saude animal iha Espanha fó klaru fali tuir relatoriu ofisiál WOAH.
“Se iha kazu tama naran bibi husi Espanha, entaun sei halo açãu karantina rejeisaun no/ka destrui,” hatete Sriyanto.
Nia mos hato’o ba instansi relevante atu suporta esforsu ne’e, liu-liu iha halo komunikasaun, informasaun no edukasaun (KIE) ba komunidade iha fatin tama no sai, hanesan aeroportu, portu, no mos pos fronteira kona-ba ASF no susar ne’ebé iha.
Demam bibi Afrika mak moras ne’ebé husi vírus African Swine Fever (ASF) ne’ebé konta boot ba bibi domestiku no bibi matan, ne’ebé taxa mate bele to’o 100%. ASF la hatete susar ba saude ema, maibé iha impaktu destrutivu ba populasaun bibi no fó perda ekonomiku boot ba fazenda.
Vírus ASF resistente boot iha ambiente, bele hela moris iha ropa, botas, roda, no buat seluk. Vírus ne’e mos bele hela moris iha produtu bibi barak, hanesan presunto, sosis, ka bacon. Tanba ne’e, movimentasaun ema no komodidade fó parte importante iha espalha moras ASF.
Tuir Sriyanto, esforsu Indonézia atu prevene ASF tama mak importante, além husi evita perda iha área fazenda liu-liu fazenda bibi, mos atu evita konsekuénsia boot hanesan desaparesimentu bibi nativu Indonézia.
Nia hato’o ba komunidade atu bele informa ba ofisiál karantina besik ka liu husi WA Center Barantin nian iha númeru 08111920336, se haree movimentasaun komodidade animal no produtu nian ne’ebé suspeitu la kumpre regra karantina.***

