Fenómenu ‘Parade Planet’ iha Fevereiru Oin Mai
TIMOROMAN.COM-Pecinta astronomia sira prepara atu simu ida husi espetáculo loron-fatin ne’ebé konhese ho naran ‘Parade Planet’ iha loron 28 Fevereiru oin mai. Fenómenu ida ne’e mosu bainhira planeta sira husi sistema solar hanesan mosu hamutuk iha área ida nian no forma hanesan liafuan, hanesan se sejár.
Fisicamente, planeta sira ne’e kontínua hela iha orbitu sira nian rasik no distancia juta-juta kilometru. Maibé konfigurasaun ne’ebé úniku ne’e halo mosu vizual extraordináriu ba observadór sira iha Rai.
Científikamente, fenómenu ne’e fó naran konjunsaun planeta ka alinha planeta (planetary alignment). Ne’e mosu tanba diferensa velocidade orbitu husi planeta sira bainhira sira halo volta iha Sol.
Maibé, especialista sira fó énfaze katak liafuan ‘berbaris’ la signifika planeta sira ne’e mosu iha liafuan loos iha dimenssaun tolu iha espasu. Alinha ne’e de’it efekto perspetiva vizual tanba ita hare husi planu ekliptika ne’ebé hanesan.
Atu observa fenómenu ne’e, aplikasaun hanesan *Star Walk 2* ka *Stellarium* bele ajuda atu determina posisaun loos husi planeta sira iha loron-fatin. Normalmente, parade planet mosu klaru liu bainhira antes Sol mosu ka depois Sol toba.
Planeta ne’ebé naruk hanesan Venus, Jupiter no Mars bele hare ho matan de’it. Maibé, atu hare planeta ne’ebé naruk ki’ik hanesan Uranus ka Neptunus, ita presiza ajuda husi binokulár ka teleskopu.
Fenómenu parade planet mak fenómenu natura normal ne’ebé la iha impaktu físiku ba Rai. Alinha ne’e la sei halo mosu terremotu, tsunami, ka perturbasaun gravidade extremu seluk.***

