Tolu Moris Mate Tanba Falha Rins iha Hospital Nasional
TIMOROMAN.COM-Tolu pasiente mate tanba falha rins iha Hospital Nasional Guido Valadares (HNGV) desde Janeiru inicia, tuir chefe Unidade Medicina Interna, Gustavo da Cruz.
Nia hatete pasiente sira ne’e tama iha fulan ne’e hamutuk ho pasiente seluk nain neen ne’ebé mos diagnostika ho kondisaun hanesan.
Cruz deskreve numeru moris-mate ne’e hanesan aas liu se kompara ho tinan kotuk.
Registu hospital hatudu katak entre 2012 to’o 2025, total pasiente 129 trata ba doensa rins iha fatin ne’e, ho moris-mate lima de’it iha tempu ne’e.
Nia aumenta tan katak maioria pasiente falha rins ne’ebé trata iha hospital mak feto entre idade 25 to’o 45.
Cruz hatete pasiente balun mai HNGV iha kondisaun kritiku, ne’ebé bele kontribui ba moris-mate entre sira ne’ebé simu haemodialysis.
Nia mos hatete pasiente balun ne’ebé transfere husi Baucau mate menos 24 oras depois mai hospital “tanba sira mostra kondisaun kliniku grave.”
Nia avisa katak doensa rins bele iha konsekuénsia boot se la trata ho di’ak: “Bainhira la trata ho di’ak, doensa rins bele afeta orgaun vital seluk.”
Falha rins mosu bainhira rins lakon abilidade atu filtra residu no likidu excessu husi rai-isin, hodi halo substánsia tóxiku akumula iha liman.
Kondisaun ne’e bele mosu lentamente, ne’ebé hatene hanesan falha rins cróniku, ka mosu de’it lalais, hanesan falha rins agudu. Duas forma ne’e presiza atensaun mediku urgente.
Doktor sira hatete katak causa komún inklui doensa cróniku hanesan diabetes no presiun rai-isin aas, ne’ebé estraga vasos sanguíneo iha rins.
Causa seluk inklui obstrusaun traktus urináriu, infesaun rins repetidu, uza medicamentu balun excessivu, trauma no doensa autoimune.***

