MAPPF Sei Harii Porto Peskas Primeiru iha Timor-Leste
TIMOROMAN.COM-Kementerian Agrikultura, Ternu, Peskas no Floresta (MAPPF) planeia atu harii porto peskas primeiru iha Timor-Leste, ne’ebé sei lokaliza iha suku Wenunuk, Postu Administrativu Metinaro, Munisípiu Dili, durante tinan ida-ne’e.
Objetivu hosi porto ida-ne’e mak atu fó forsa ba esforsu governu hodi kontrola atividade peskas no aumenta jestaun no proteksaun ba rekursu ikan iha bee Timor-Leste.
Fernando da Silva, Chefe Departamentu Porto Merkadu Ikan no Sentru Desembarque Ikan iha MAPPF, hatete ba Tatoli katak estudu viabilidade ba projeitu ida-ne’e hala’o entre tinan 2010 to’o 2014.
Nia hatete katak estudu ida-ne’e kontinua ho preparasaun Desenhu Tékniku Detalhadu (DED) iha tinan 2014, ne’ebé hala’o husi empresa tékniku Portugés Consulmar.
Tuír da Silva, to’o agora Consulmar seidauk entrega relatoriu DED finál ba governu, tanba pandemia COVID-19 iha tinan 2019 fó obrigasaun ba empresa atu fila ba Portugal, hodi atrasu konkluzaun no aprovasaun formal hosi desenhu ida-ne’e.
Nia hatete mos katak governu liu husi MAPPF planeia atu involve fali Consulmar hodi entrega relatoriu DED finál, hanesan etapa ne’ebé presiza atu projeitu ida-ne’e bele avansa.
Da Silva esplika katak maski orzamentu inisiál ba desenhu porto peskas mak US$ 55 milhãu, maibé agora deit US$ 81 mil mak disponivel atu kompleta desenhu tanba kontratu seidauk kompletu.
Nia aumenta mos katak se Consulmar la bele kontinua nia servisu, entaun governu sei kontrata konselór seluk atu kompleta parte desenhu ne’ebé seidauk remata.
“Ho orzamentu ne’ebé disponivel, ita bele kontrata konselór seluk atu kompleta desenhu finál,” dehan da Silva, hodi aumenta katak MAPPF sei kontínua komitidu ba projeitu ida-ne’e no fó objetivu atu lança projeitu durante tinan ida-ne’e.
Hodi garante konstrusaun la iha problema, nia hatete MAPPF sei koordena ho Ministériu Justisa, liu-liu Direksaun Rai no Propriedade no Sistema Kadastre Nasional, atu halo avaliasaun fali ba fatin ne’ebé proponu no konfirma propriedade rai no sertifikasaun.***

